Jinghpo hpaji景颇文化

Wunpong htunghking madum sumhpa

景颇乐器

时间:2020-07-22 15:55:14 来源:德宏团结报

  Wunpong htunghking madum sumhpa

  (Gale ai Nhkum Bok Lahto Brang Ja)

  Achying

  Achying hpe Miwa ga hku nna go Mu-gu nga ma ai. Shi go adup shangoi ai bo madum re, mayu e gaba de li-mi 70-80 du nna, galu de li-mi 200 daram rai nna, ahpun hpe krok gawan kau ai hku din din di galo ai re, gaang ko go loi mi pung rai nhtom, lahkong maga de go loi gaji ai ko nga hpyi shing nrai gaga dusat ahpyi hte magap da nhtom, sumri hte bai gyit shangang shakang let nsen sharam ai re.

  Dum shangoi ai ladat go maga mi marai rai tsap nna shingna hte gayat let nsen sat ko hkan nna manot ka ai hku dum ai rai nga ai, nong e go n-gun rong ai la ni dum ma ai. Achying go hpungkro gaba ai re majo, adup shangoi yang nsen gaba, n-gun rong re majo, madat yang garin gara wa hkra hkam sha lu nga ai.

  Achying go Jinghpo wunpong myu sha ni hta labau galu ai madum sumhpa langai re, shi hpe hkikpong dik ai Jinghpo wunpong myu sha ni a Ju manau poi hta mung ahkyak langai hku nna dum lang nga ai. Makoi mayang poi hta ndo nhkrang ai shaloi mung no dum lang nga ai.

  Pahke (Pahtau)

  Pahke hpe Miwa ga hku go Hau nga ma ai. Shi go gawut shangoi ai bo madum rai nna, nga rung, Bainam rung, hpun hpyi, hpun lago, kawa ndum re ni hte mai galo nga ai.

  Nrung pahke go maga mi de masen maga mi de lakra re nrung hkrang ko hkan nna galo dum lang ai rai nga ai, gaji gaba de go li-mi 15-16 rai nna, galu de li-mi 70-80 hku rai nga ai.

  Hpun pahke go hpun ramdo re hpe nrung kumla hku hprang jahtuk la nna abo bai krau kau di nhtom, galo dum ai rai nga ai.

  Ahpyi pahke go hpun hpyi hpe ko la nhtom tinang ra sharong ai hku gayop la nna dum ai rai nga ai(Nong e go Chyingma hpyi hte mahtang hpyi lo lang ai).

  Kawa pahke go laman pyon ai kawa hte madu sharong ai gaji gaba ko hkan nna do la ai rai nga ai.

  Pahke nsen go sam ai hta n-ga, numnak rong la nga ai. Gawut shangoi ai shaloi nsen nyem tso, lawan lanyan hpe go n-gup na nsa hte sharam ai hku dum ai rai nga ai. Nga rung pahke go Jinghpo wunpong myu sha ni a lang na dik ai madum langai rai nna, madum ningshong mung mai ngu ai.Yu wa yu yang shi go nhprang shinggyim wa- hpung wahpong prat ko nna lang hpang sai madum rai nga ai. Shanhte rau hkui lu hkui sha, magam garan galo re shaloi bai jom ginron gintan hkat na, dusat du-myeng hpe shachyut shama gon na matu hta grai a- hkyak shatai nna lang wa sai hku re. Htom e go Nga rem brang ni mung dai hpe dum shangoi nna matse labye hpe shachyut kau shing nrai madu rem ai du sat ni hpe dum nta de woi len wa na matu mung dum nga ma ai. Gumchying gumsa prat hta du magam ni mung nga rung pahke dum nna shawa masha hpe gahkyin ton nhtom, shanhte htuk ai masat tara ni ndau, lahkon ra ai nkon shatang ni matsun rai nga ma ai. Majan pa hta mung htim na hte htingnut na masat nsen hku nna dum lang lai wa sai. Ya daini go poi shingra e sha lang nga sai.

  Gaga pahke ni go nga rung pahke ko hkan nna galo lang ai sha re.

  Dumba

  Dumba go gawut shangoi ai bo madum re, hpun hte galo la ai rai nga ai. Dumba hkum, pyilang, dumba n-gup, bahke mahka ndai myu 4 rai nga ai. Dumba hkum hta dum shangoi na matu hku 5 shajut ton nga ai, 4 go shong maga re, bai 1 mi go shingdu maga de rai nga ai, (Ahku 6 wo ai mung nga ai). Dumba n-gup hpe go kawa shing nrai greng ai hpun hte galo la nhtom, pyilang hte dumba hkum gaang ko matut ya ai rai nga ai, pyilang hpe go yihku hte tsing jahtuk do la nhtom, u mun ginlang hte rau bahke n-gup ko shangang da ai re, dumba mahka hpe go nga rung hte galo ma ai, dumba go pyilang ko nna dumba hkum de nsa nsen gawut bang nhtom, wo da ai yung-nu hku ni hte nbung ai nsen ni hpe jahtuk dum shapro ai re, galo ai gaji gaba nbung ai majo, nsen mung nbung ai, dum ai shaloi marai langai dek sha gawut dum ai re.

  Ya ten hta go, dumba mung gaga madum sumhpa hte rau mai jom shapyo nga ai, tsap nna, dung nna mung mai shapyo ai.

  Dumba a nsen go gaba nna grai sam la nga ai, dumba hte amyu myu nga ai nsen ni mai dum shapro ai re, shi go adumlong dumprang nga nna madat n-gun grai lu ai madum re. Dumba hte go ngui ngon ai nsen hpe mai dum ai hta n-ga, yon hkyen ai nsen hpe mung mai dum shapro nga ai, ga shadon Manau ko dum ai go ngui ngon olo ai nsen rai nga ai, bai hkungran poi hte dingshon poi hta dum ai go ngui ngon si manyi ai nsen rai nga ai.Si poi ko dum ai yon hkyen marung ai nsen rai nga ai.

  Dumba go Jinghpo wunpong myu sha ni a labau galu ai madum re, dai majo, 《Wunpong nsen》,《Manau nsen》,《Htongka nsen》, 《Si poi nsen》 re nuk nsen ni go, dumba manong ko nna shalat la ai rai nga ai.

  Ya daini raitim, ganing re poi lamang hkan Jinghpo wunpong myu sha ni go dumba hpe grai sharong let dum lang nga ai re.(Bai matut hti ga)