Jinghpo hpaji景颇文化

101 SHARE NINGHKRING MAHO LA TSAI

101景颇突击队

时间:2020-01-20 16:30:08 来源:德宏团结报

  Laban bat mi jan gasat hkat saga ai, Japan hpyen ni panglai hka leng zon ganong bang wa mara ai, anhte Maulamyen ko galang bai chyi hkat saga ai. Man hkrum tut rai, kolan ri hte galun sat hkat, gamu ginchyup hkat, gawa amya hkat ga ai. Htingnut shara Sakhkung hka e pat kau ya sai majo, myit si myit htan gasat chyi hkat ga ai. Anhte kolan ri galun ai rangrut sharin la ai gasat hpaji hpe, dai lang akyu ram ram jashon sai hku re. Lahkong maga myi she hkye mat, nang si ngai hkrung go madu a atsam sha rai sai. Dai lang na majan hta, Jinghpo hpyen hte Golahka hpyen ni a majan atsam laksan mi dan leng pru wa sai.

  Nye myit hta, dingla ndai go gadai ganing rai gasat ai masha mying n rong ai, chyi hkat ai sha nga jang, gadai tsun ai maumui mung madu a mai shatai la ai ngu: Agu, nang nau ba sai, chyahkring mi sa la na nhten? Ngu ga do do dat ya nngai. Shi ta sha sharot nna bai matut tsun u ai.

  Jinghpo hpyenla marai latsa jan re ko na, Maji Tu ngu ai wa nambat langai kungkyang jan ai, nang hte maren sha Maji gasha re. Shi a nshi go galang hte galang Japan la ni a sinda de galun hkrai galun aprup ya, Japan la ni a sai go shi a hkum hta gatsit bun nna chyang kap mat sai. Ngai hta grau galu gaba ai Japan hpyenla langai e ngai hpe aga ko gamu apyet ton sai, ngai shi hpe ganing di nan n lu gamu gale ai majo, shi a gahpa npu ko ta ganu madi ton nna magra ton se ai, shaloi shi gaya sam ai, nreng go machyi ai kun, shi loimi gabrong wa jang ngai shi hte matum malai rai gamu gumchyup hkat nga ai laman, Maji Tu kagat wa nhtom, nshang na nshi tsut sho la nna, Japan la a palong kolan ko magra la nhtom, du hkot di gadoi di kau ya nu ai, shaloi Japan la de bo go aga hkan no chyai hkom nga ai, e gaja mani mayu na zon zon she re go e. Dai hku gasat chyi hkat to nga ai shaloi, gadai go hpyen, gadai go madu masha re n chye mat sai. Chyu pala marang htu ai zon ru, myok sanat gapo ai wanhkut majoi dun mat, sai hka she lui, hkrap nsen majon n chyi ngoi garu mat sai. Gap sat ai, gahtam sat ai, galun sat ai, kan gala ya nna pu kan gale abya mat ai, yu pyi she n gui mat ai go e. Aga ga, sai ra nau manam nna ngai nsa pyi n lu sa mat ai le.

  Maho La Tsai a mayu shaga nga dangam grau krop wa sai, ngai grai myit lo wa ni ai, lama maumui garai n tsun ma yang mayu krop mat nna n mai shaga jang ganing di sana ngu, shi hpe no hkring la ga ngu galang bai tsun dat ni ai. Rai yang shi galang mi tsun tun to nga sai ga hko hpe nkam hkring sam ai, bai matut tsun mat wa nu ai.

  Wuitoliya sanghpo grai lawan nna sanghpo daru de got hkrat wa ra ai, ngai go anhte hpe majan sa gasat garum hkrat wa ai hpyenla hto sa wa sam ai ngu myit la nga let no yu nga yang, sanghpo ko nna mahkrai langai hka kau ko sho shawo dat sai, dai ten na nye myit go, anhte hpe garum sa ai hpyen ni yu wa nna, matse dik ai Japan hpyen ni hpe sa gasat shamyit na sha rai sai ngu gabu si wa ni ai, dai re wa, sanghpo kon masha langai mi mung n pru wa ai, la langai mi Inglik ga hku: “Hprong saga! Hprong saga! Lawan hprong saga! Sanghpo de lawan lung wa marit. Lawan mu! Lawan mu!” Nga nna sha jahtau to nga sai. Maho La Tsai dai ko tsun du ai shaloi, ta lahkong hpe hkrupchya di la nna manai shala dat nu ai. Shi a myit hta daini du hkra myit n hkon ai zon re masa dan pra sai. Shi chyahkring mi don rai shinggan de na nbung n bung ai majo lap pyi n galang ai hpun ndung de yu let, nsen grau tso ai hku bai tsun bang wa ra ai.

  Maji Tu hte an sanghpo de shingma yon rai, ga breng sanat hte Japan ni hpang de gap ahprup bun tik tik di saga ai, dai sha nrai “Mi esi” ta bom mung Japan maling de gabai shapyen bun nna, Inglik hpyen, Yindiya hpyen hte manang ni hpe sanghpo de lawan shang nna hprong na hkinjang tam ya nga saga ai. Maji Tu an go jahtum e sang- hpo ko du ai re, sanghpo jak sharot ton sai, lai lakang dom la kau na ri ri sha rai sai, dai ten e Maji Tu nye ta na sanat ret gashun la nhtom, shi a hpri lakap zon ja ai ta hte ngai hpe sanghpo de magra gabai bang kau dat nhtom, shi hkrai sha kagyin kayang zon chyang gaput nang ai Japan ni hpang de yin rai, sanat ko chyu sha anyin bang la di bai gap ahprup bun dat, bom gabai bun rai kyin nga ai laman, sanghpo go nsa gaba makan sho let hkinggau n mu mada ai panglai de got hprong mat wa sai, ngai Maji Tu hpe ta galang ai hte, shaga ai hte di, lawan hkan gumhton shang wa rit ngu yang, sanat gap sharu ai nsen, bom gapo nsen, Japan hpyen ni a lawan hkan gap sat mu lo nga nna jahtau maron ai nsen ni, ngai mayu pyi gale mat na daram jahtau ai nsen hpe gaput kau ya sai.

  Wanhkut hte numhpu alun rai mong ai gata e, Maji Tu go hpri shado zon panglai hkinggau e ading jan tsap let, sanat gap nna gahpa ladu ashong rai, sanat hpaihka ko wan aprip rai, sanat langai na pala ma jang la- ngai bai galai gap rai, shi hkrai gasat chyi nga ta sai. Japan hpyen ni Maji Tu hpe hkan shachyut htim gap nga ma ai, Maji Tu a shingdu de go gumshem hpyen ni hkan htu nang, shong lam de go shingbyi shara n nga ai, sanghpo hkom mat wa nna ngam da ai ayan akan re panglai hka leng sha rai mat sai. Ngai yu nga dangam shi bom gabai bun ma nu ai, pala mung gap ma nu ai. Sak- hkung hka hte Mali Nmai hka ndai ko wa zup nna, laying zon re hka man wa byin ai, ndai do kon go Saewun panglai ngu ai mying shamying kau sai. Maji Tu chyu pala gap ma kau rai, sanat gaman lang nna, dam lada ai panglai de yon rai hputdi let lamu mada nga ai ngu jang, chyahkring sha panglai de tsat lup gumhton bang mat wa nu ai. Dai shaning shi asak 41 ning sha no re. Anhte sanghpo ntsa kon shi hpang de salam jo kau da let, shi daram majan gap la- pyin ai wa n lu hprong lot ai ngu lahpot dum let, hkrap myiprui hte shi hpe salam jo ai lata grai na hkra nkam shayu la ga ai. Ngai chyahtam shi hte grau ganon nna, masin ram ram gaprep let yu nga ninglen, Japan hpyen ni a sanat go Maji Tu gumhton bang mat wa ai hka ko gade hkan gap sharut bun ai re pyi n chye mat sai. Myok hte wuitoliya sanghpo de hkan gap bun ai bom go, nbung hte gayop ai asin tong zon, sanghpo makau hkan hkrat gapo nna, hka leng e sanghpo wa ahtu ganong ganon dat jang, sanghpo mung gale galau nga wa sai, dai ten hta, panglai hka leng sanghpo ko ahtu ai nsen, la ni bai nhtang na nga dagam ai nsen, num ni gajong nna kyek maron ai nsen, ma ni ganu ni a maron nsen hpe na gajong nna kyek hkrap ai nsen ni, Manggala panglai hpunggo ting gachyi mat sai, Japan ni a myok nsen chyau me anhte hpe hkan sa ai zon, chyu pala ma ntsang, dingyang hkan gap nga ta masai. Maho La Tsai ndai ko tsun du jang, shi a wuman wa n tu mat ai n-gup hpe shatep kau dat nu ai.

  Maji Tu a maumui nye masin hta ahtu ganan hkra tik tik rai, nsa gaba pyi nsa hkra madat la ngut ai shaloi, ngai agu e, Maji Tu go sanat e n gap hkra tim panglai ko tsot si mat na sai i ngu bai san dat ni ai. Shi mani sai rai bai tsun ai, ngai mung she mau sai, dai shani na Maji Tu a hkum hta nat shang sai nhten, shi a hpyenla manang ni yong, anhte ta latup shaja let, Maji Tu, anhte matai wa htang ya na yo, myit hkum garen ngu jahtau tsun nga ninglen, Japan hpyen ni a myok nsen ngoi ai nna mat sai. Dai shani go 1942 ning shata 1 nhtoi 30 ya shani rai nga ai, bai dai shani go Japan ni Myen mung Maulamyen hpe gap zing la kau ai shani mung rai nga ai.

  Shi ngai hpe galo mada yu let:“Anhte mare shinggan e du ai shaloi, manang ni hpe mare shingan e hkring nga ta shangun nna, ngai hkrai mare de shang wa ni ai. Mare shingnom ko nna nta langai mu mada ai hte, dai nta de hkre hkre sa wa nna, nta madu ni e ngu tsom ra lang shaga yang she, wa-ja la langai pru wa ra ai. Ngai shi hpe hpyi shon ai, ngai hpe du ni a nta de woi sa ni ngu nngai. Shi go ngai hpe du nta ndo e sa sa kau da nna bai nhtang mat wa sai. Ngai nta ndo kon nta madu ni hpe sa shaga jang, la langai mi pru wa ra ai, ngai hpe sa tau ai wa go gadai nrai, Lahpai Zau Jun she rai nga ai. Shi go ngai tsa wa a ganau sing sing re. Ngai sha ganu hpe go Lahpai Nang Kai ngu ai re. Ngai hkau Lahpai Zau Jun ngai hpe mu ai hte, ta lahkong hte shakram chyit rai: Lamu e, ngai hkau La Tsai nang ganing rai ndai hkan dam pru wa ai re ta? Nang hkrai sha kun? Gara kon pru wa ai rai n ta? Nga nji n-gu san bang wa sai.”

  “Agu nang chye ai masha hte hkrum nna grai gabu kau sadong?”

  “Gabu dik go e, n myit madom ai le. Ngai shi hpe tsun dan ai, ngai go Yindiya Ganangata kon lam hkom nna wa ai re, anhte marai kru rai ga ai, shanhte mare shinggan e no makoi nga ta masai. Ngu jang she, Lahpai Zau Jun go, sasa, na manang ni hpe no sa woi la saga, ndai hkan Japan garai n nga ai, hpa n tsang ra ai nga tsun let, manang ni hpe sa tau la mat wa saga ai.”

  “Nang shang hkyem ai nta na du go n hpa du ni re ta?” Ngai ga do bai hkan do kau dat ya se ai.

  “Du wa hpe Lahpai Hkun Nong ngu ai re. Lahpai Zau Jun an manang ni hpe sa woi la nna, du Lahpai Hkun Nong ni a htingnu de woi wa sai. Manang ni hpe wa sa kau da nna, an go mare shinggan de shim lam bai sa yu hkom ga ai. Shaloi shi tsun ai, anhte go Jinghpo dap hpo nna Japan gasat hkyem nga ga ai nga tsun jahta let, du nta de bai n htang wa ai shaloi, wa yo ten rai nga ai. Nta langai ko lai wa yang, gumgai langai wa bom gasha tsom ra mi yo nga nu ai, wa go langai mi joi shi jan jan rai sai, Lahpai Zau Jun gumgai jan ko anhte hpe do jo na matu wa gasha langai mari u ai. Gumhpro lap mi sha jo nna, ngai go nau yu matsan dum nna dengga langai bai jat jo da sai. Dai nta sha- brang gasha masum mali nga ai, Lahpai Zau Jun shabrang gasha ni hpe mung so woi, wa rim la rai du nta de la sa wa n htom, wa sat shadu ya mani ngu, wa madu gasha ni hpe nan gyau kau da rai, an go mare numshang shinggan de pru mat wa saga ai.”

  “Agu nang mi sha tsun ai, Lahpai Zau Jun nang hte hkrum ai shaloi Japan n du ai, hpa n tsang ra ai nga sai, hpa majo nan mare shinggan hkan shim hkam lam bai sa hkan zoi yu ai rai?” Ngai go dingla wa nau tsun lo wa nna mahkoi malap mali re kun ngu, ga do do dat ni ai.

  Shaloi shi bai tsun ai go:“Japan n du ai ngu tim shara magup Japan ni a bat hkrai rai mat sai majo, galoi du na n chye rai maja ai le. Anhkau mare shinggan de sa du saga ai, shi ngai hpe hkau nang yu, n dai hkan majan shara galo yang mai na zon n rai a ni nga san nna, ngai shi hpe she mai le, ndai mare ting lunghton lungma hkrai pri, hpyen ni shang wa yang hkap gasat shanyop manu ai shara rai nga ai ngu tsun let, lunghton ntsa de mada dat yu yang, gatkung grai noi sumbyau nga ai. Ngai ndai mare hpe ganing ngu ai re ni ngu san yang, Lahpai Zau Jun shi mung mani sha du ai rai nna rai n san yu ai, n chye ai nga ai.”

  Maho La Tsai tsun yang, dai shana shan hkau du ai nta de bai nhtang wa nna, ndai mare a mying ganing ngu ai, masha gade, htinggo gade nga ai ni san jang, du wa Lahpai Hkun Nong tsun dan ai, mare dai go nlung nau lo, nlung shagu lagat noi ai majo, Lagat gahtong ngu ai re ngu shachyan dan sai da. Gahtong go htinggo 47 rai nna, sha- brang go mali shi jan nga ai, asak shi matsat ning a lahta de na mahkon sumshi jan nga ai, ngu shachyan dan manu ai da.

  Shaloi Lahpai Zau Jun du Lahpai Hkun Nong hpe shi go ndai shara hta hpyendap langai hpo na matu, shanhpro hpyendu ni shangun dat nna shong du sa ai lam tsun dan jang, du wa mung grai madi shado ai ga tsun nu ai.

  “Du nta ko, mahkon shabrang ni shat lajang jahkut ton nna, shana shat sha na matu do dap ko shat hkan ton ya masai. Anhte shat atsom n lu sha ai shi langai ya tup rai sai majo, shan sangau manam hkrup ai hte hkumbai she gapya wa saga ai. Wa shan sau shum ai bat hte si htu simai ni a bat manam hkrup ai hte, htingbu Wa du ai zon, si n tsang htim sha bang wa saga ai. Ngai go shat hpe galang ta htom sha yang n mai ai lam dum dat nna, gade sha mayu tim loi sharam nna sha, manang ni hpe mung nau hkum sha shalai ngu tsun na hkyen ai, shi jan ya ting shat n mu sha sai majo, lama hkum htom sha ngu yang ngai hpe mahtang myit n pyo na ngu n tsun sai. Maho La Tsai grai sha mayu ai sharam nna no sha nga yang, shi a manang ni marai manga go, shat sha nga ninglen, langai hpang langai dong dong rai si galau mat wa masai da. Nta madu du wa Lahpai Hkun Nong go ru sai du re hta n-ga, hpyen du mung go rai tim, ndai zon re lam garai n mu yu ai majo, mau gajong dung mat nu ai. (Bai matut hti ga)