Jinghpo hpaji景颇文化

Tsu numla shabon ai htunghking​

颇有特点的景颇族原始送魂仪式

时间:2018-09-17 17:14:17 来源:景颇人

  Chyurum Jinghpo Wunpong amyu sha ni a tsu numla shabon ai htunghking go mungkan hta kaga amyu ni hte grai nan laklai la nga mali ai. Tsu dumsa ni go gumgai dingla wai ai shani shi a sipoi hpe shingtung aju sot shinggam manau hkot galo dat ya sai ngu nna dumsa sa dat ma ai.

  Si ai n bung ai hta hkan nna shi hpe makoi mayang ai mung n bung la nga mali ai. Sak n bung ai, si ai n bung ai hta hkan nna mung n bung ai hku nna makoi mayang dat chye nga ai.

  Ndai lang go Yinkyang ginwang Shadan krung buga na makoi mayang htunghking hkringhtong hkrang hku nna gumgai dingla wai ai shani na makoi mayang htung hpe ntsa lam ningrap hku nna shi a lamang gaba ni hpe shachyan dan dat mayu ai.

  Gumgai dingla wai ai shani, Shi a moimang hpe dumsa shaga la manu yang dumsa shaga nna mying lai bo sharot dat ya, dumsa tsan yang mung mying lai bo sharot ai lamang hpe rai n galo ai sha lupding lupba ningnyep ningdun gaja tam nna sa hpai makoi mayang kau ma ai. Shingrai dumsa mung hkron hkra rai nta ko jahpu ningsan, atsong atsa ni manu yang galang ta matut nna shi a tsu numla hpe makoi mayang ai lamang matut galo ma ai. N manu yang mying lai bo sharot nna bai shayup da ma ai.

  Tsu numla makoi mayang yang shong nnan e shi a mying shong lai ya ma ai, mying lai yang shi a jinghta amying ro, gatsan mying galai dagro ya ai rai nga ai. Shing rai, mying lai ngut ai hpang go shi hpe bo sharot gaji gawoi tsummun lungbyen madun ya ai rai.

  Tsu numla hpe shabon ai makoi mayang poi galo ai shaloi, mayu da-ma lawu lahta makyin jinghku, abu aga, shing-yin bading num num hkum hkum lasu su nna wu wu di di aten ninghtoi lagam sharen nna aju shingtung sot shinggam manau hkot manau poi daram ngu na madang galo dat ya ai.

  Ningnan shani go karoi numjang lon ai nga nna, karoi numjang galo, tsu numla hpe numjang ko shalun nna madu bunghko shong dumsa ya, matut nna mayu chyingteng ni a bunghko bai dumsa ya rai, dai rai da-ma chyinghteng ni a bunghko bai matut dumsa ya rai ai.

  Lahkong ya shani go Uhkrung sumla jun, ninglam danghkon sharot ai nga nna Uhkrung sumla jun, numlam danghkon sharot, ningnong gochyong ni galo hpang wa rai, dumsa wa ndong ri majai ya, chying majai ya rai, ndong sho ai hpang ndong gahkrang hpang ya ai, ndong gahkrang ai lamang hpe ndong sho ai ko nna go shani shagu jahpot shana, sipoi lamang hta hkan nna gahkrang ya nga ai.

  Masum ya shani go lupra ganyen ai nga nna shi a hkinchyang nta galo dat ya na shara sa yo, hkinchyang nta gap hpang, luphka htu ya rai nga ai. Dai shana go madu bu ni yong nta shagu bunghko gun du nna, dumsa wa dumsa ya ngut jang, madu mare ni shana gabung dum nhtoi jahtoi ya ma ai.

  Mali ya shani go, Hkinchyang gap ai nga nna tsu numla a dum nta hpe moi na jiwa ni rong ai nta hkrang sa galo ya, shana go mayu dama makyin jinghku lawu lahta, abu aga, shing-yin bading de na gahtong ningchyong shagu ni nta shagu dek nna bunghko lit galo gun sa wa, dumsa wa langai hpang langai bunghko dai ni hpe dumsa ya ai. Shana go dai zon manam bu ni lit la gabung dum, nhtoi htoi yang gabung sat ai htunghking galo ma ai.

  Shingrai makoi mayang poi shani go sipoi sa ai ni yong, nta e lu sha galo nga ta ai ni hta lai, sipoi sa ai shawa dotsa ni go dai tsu numla a tsu dingshon poi sa galo, sa shapyo da ya ma ai.

  Dai shani go langa nong ningngai(Chyingchyai) ni lup e htunghking lamang ni hpe galo shatup shangut nna shawa hpe woi shapyo chyai rai, shana de ndo yang e htunghking lamang ni bai wa shatup ma ai. Shana de go ndong sat kau nna dumsa wa tsu numla hpe gaji gawoi ga de dumsa sa dat ya ai lamang galo ma ai.

  Ndai tsu numla makoi mayang ai htung hpe shi a aten ninghtoi lagam yu nna grai gadun dik masum ya ko galo shangut ma ai, nong na hku go matsat ya go rai ra ai, raitim shi a masa yu nna grau na ai go shata lam hku galo ai ni mung nga ma ai. Raitim ya go mang jong makoi ai hku masum ya ko shakre ai lo wa masai. Grai lahtup lawa azin ayang go gaungui she bai matut shalai na re.

  景颇族是我国云南省世居少数民族之一,有着悠久的历史,景颇族信奉原始宗教,认为灵魂不灭,每当家中有正常死亡的老人,需鸣枪示意并邀请董萨(祭师)前来主持。景颇族的丧葬习俗也颇有特点,他们一般实行土葬,非正常死亡的用火葬。

  景颇族人死后要举行送魂仪式,送死者的灵魂到祖先最初居住的地方,与先人的灵魂欢聚。送魂仪式也有不同方法和不同规模的方式悼念亡灵。这里仅仅简要介绍一下年纪比较大的一般老人的送魂仪式。景颇族老人的送魂仪式是欢送逝者的丧葬活动,通过这种仪式缅怀祖先,同时传授相关的生产生活技能和团结互助的观念。因此,景颇族人把长者的死视为光荣,送魂仪式像操办目瑙纵歌节一样热闹,在今天看来,它所用的时间及它的繁琐事来讲,甚至比举办目瑙纵歌节的规模要大。可以通过他的送魂仪式规模了解亡者的一生。送魂仪式它的意义主要是追忆死者生前的友情和事迹来教育后人。其丧葬活动中的“送魂仪式”在社会发展过程中逐步形成了景颇族民族文化的根和民族精神的魂。景颇族的送魂仪式是景颇族人们通过记忆、摹仿一代一代传承下来的。送魂仪式通常在葬礼后另行时间举行,特殊情况下可以在葬礼后或死后三天时间举行。有的葬礼可以延很长时间,但人死后要举行送魂仪式,如果还没有举行送魂仪式,先把亡者的灵魂到祖先最初居住的地方,与先人的灵魂欢聚。做送魂仪式时,董萨(祭师)在把亡者的魂从他的祖宗魂界叫来,亡魂才能再次举行送魂仪式。景颇族老人的丧葬仪式很热闹,晚上跳嘎嘣舞(丧葬舞),白天跳嗯动舞(目瑙舞)。送魂仪式的最后一天还有乐那弄(金斋斋)活动,有时候按需要还跳赌入开路舞。本寨和邻寨及亲亲戚戚每家都背来糯米包饭、水酒来参加送亡魂活动。

  送魂仪式一般第一天叫嘎热能杖乱(karoi nnumjang lon),当天是做嘎热捧和能杖,做好后董萨就叫亡魂坐在能杖上面,把主人家的崩阔礼蓝念给他,接着就念丈人家的,最后念姑爷家的。第二天插宁蓝挡宽(宁蓝旗子),竖无空撕拉伦(U hkrung sumla lun, ninglam danghkon sharot木图鸡)。 当天的事就是竖木图鸡和插宁蓝旗子,一般来说旗子按老人的岁数从四杆开始,一对对旗杆从院场往住房延伸,岁数大的旗子插到房子左右两边,甚至插到房屋背后,有的六对,有的八对,有的十对,十二队,甚至更多。一对旗杆配备一只木鸡,这样要是八杆就四对木鸡,有几对木鸡跳金斋斋的人就有几对。完成所有事项后,董萨就念嗯懂日幕展,开始跳嗯懂舞。第三天是龙崖嘎念(Lupra ganyen),是去看建魂房地方,看好魂房地后就竖起柱子等,魂房建在亡者墓地旁边。当天晚上本寨人家家户户背蹦阔礼蓝(Bunghko lit)给亡者,等董萨念完后,开始跳丧葬舞,跳到通宵达旦。第四天是肯张敢(HKinchyang gap), 就是去完成未建好的魂房,挖坟沟。当天晚上其他地方的亲戚,邻寨人背蹦阔礼蓝来,非常热闹,晚上继续跳丧葬舞。最后一天是送魂的日子,也是最热闹的一天。白天来参加的人们基本都去魂房热闹,魂房建好后,来宾开始跳象脚鼓舞。跳金斋斋舞的人画好装后来到魂房,他们人全身画满了花纹,让别人认不出是谁,他们完成了传统事项后,在人群中跳来跳去,挑逗姑爷种及亲朋好友,他们从魂房跳到到亡者家中,跳到天黑方才结束。下午去建魂房的人回到亡者家中又开始跳恩懂舞,直到夜幕来临。晚上董萨把死者的亡魂念送到祖先们在的地方。当天晚上把亡者的灵魂送走后就不在跳丧葬舞。

  作者:孙志荣 Ka ai:Alat Gun Ong