Jinghpo hpaji景颇文化

Uro gun ai

背鸡笼

时间:2017-05-28 11:24:49 来源:德宏团结报

  Ahkon go dodap na wanmang makau ko labu sa gakang dung nga u ai, gakang magang madi ai labu ko na salu go alun rai mong she mong nga ai. Ahkon a ganu go nhku gahkrang let: “Ningdang jit byep ganu nang go mani sha alum nga in di nna lam kau ya sai yup ra ko mana ajit bai hte byep apup ton sai rai nga ndai nre ni? Ama nang hpe go hpa hkyi wa tam jo yang she ajit n byep mat na ndai kun!” Ahkon a ganu go ajop let shi a dinghku bungli galo kyin hkom nga u ai.

  Ahkon a ganau Abrang yan Alu go nhka lam ko nna nhku de abo sha shakra bang dat nna “Jit byep ganu, jit byep ganu!” nga maron let gagat atun mat wa masai, Ahkon go ganu e pot ai pyi ram nga yang, ganau yan sha mung bai roi rai nna, shi pyi go shana yup wa yang ahka mung n lu, yup na shong e da ajit ji kau nna she yup wa yang mung, shi hkrai ndum ai she yup ra ko ajit tat bang kau kau rai nna, gaya ai hte masin pot ai hte rai nna, shi hkrai pyi adot si mat na zon nga hkra pot ai ja e, dap hpun ko na wan mahtong chyinghka lam de hta shapyen bun dat nu ai, rai tim ganau yan hpe go ganang hkra lu na, shan go adik nga let jau jau hprong mat wa masai.

  Masha ni tsun yang ajit byep ai ni hpe wa jit shabong jo sha kau yang mai ai da nga nna, Ahkon a ganu go gat hkan wa shan dut ai ni ko wa jit shabong mung grai sa hpyi mari jo, nta wa sat jang mung wa jit shabong la ju jo jo rai yu sai. Raitim, Ahkon go gate mi mung n mai wa ai shana shagu yup ra ko ajit ji hpyin-ya bang kau kau rai u ai, dai rai nna, ganu e dangkang pyi gade lang she gahpret jahkye ya, gade lang she nta masha yong e jom ashu roi shapye ai hkrum sha yu nu ai.

  Dai hpot go laban jahpot rai nna, jong nsa ra ai majo, Ahkon labu lu rot gakang ai rai nga u ai, la ma shawoi jahpot rai yang go jong sa wa tin nna labu galoi n rot gakang jahkun la, galai mung n galai bu re jong de gagat dumbri mat wa wa rai u ai, hkrak tsun ga nga yang, shi galai na labu mung nau n lu, bai nna gaji ko nna ajit nau byep man sai re majo, labu galai bu la na mung n chye u ai, labu galai bu jang nta masha ni ajit byep ai re chye kau na mung grai hkrit u ai. Loi sha madi ai go jong lam ko gagat gumtong kau jang chyahkring nrai yang kang hkun mat sai, rai tim lama nhtoi mahka e byep ai rai yang go, jong lam hkan gade gagat tim, alawan n chye kang hkun mat ai hta n-ga, jong gok ko jit hkang ahpu in nga ai labu hpe man de gayin bu kau nna jahpot tup no sa dung nga ra ra rai u ai.

  Ahkon a labu hku na salu mong ai go yu magang yom mat wa nu ai, masop yu yang gachyi chyi bam bam sha nga mat sai, shi go shinggan de sa gasup mayu si nna, labu n kang hkro ai hpe lau ndot wa nu ai.

  Ahkon a ganu go masin sha lun ngu, uhkai yan nu ni hpe rong ton ai uro hpe “U ndai rai yang mai na sai.” Nga myit let, uro mahka ko magap mara ton ai hpun pyen chyahtat la gabai kau dat ai hte, u ganu shong gumhton pru wa sai, shi ko u gasha ni bai hkan pru wa hkyem sai. U ganu go, uro shinggan e akruk akrak nga gasha ni hpe lau pru wa marit nga, uro grup yin singko sharen lang nna gayin she gayin tau ta nga u ai. U gasha ni bai rai jang go nau no gaji ai re nga yang she, pyen yu yang, uro mahka ko pyi n du ai bai hkrat yu wa mat mat rai nga ma ai. Dai shaloi, Ahkon a ganu go “Shoi! Ujot gasha nanhte go e, shade de ntai ai go!”Nga let, uro hpe gang galau dat ya nu ai, shaloi she uhkai gasha ni go lam she n hkrup in rai, uro mahka hku shachyat pru mat wa masai. Ahkon a ganu go dai uro hpe hta la nna, yu yu yang gata de u shannu ni hte ni bang ton ai uhkyi go tsom ra rong nga ai, rai tim u ganu a hkyi tong gaba langai lahkong mi to ai ko jan nna u hkai gasha ni a hkyi chyom go gachyi chyi sha lo ai hkrai re majo, uhkyi son ya lu na zon pyi grai n rai nga ai. U ro dai go loi no ningnan nga ai, u ro shinggan maga de mung u ni u hkyi hkumpret ni achya shakap ton ya nga ai, rai tim, dai go hkro mat sai go re. Ahkon a ganu go ganing rai yang rai le, uhkyi loi sha kap ai go kap u ga, Ahkon ajit byep ai sha mai jang rai sai nga myit let, uro hpe nhtang hku aga ko lahkong masumlang hta ahpu dat yang, u ganu a hkyi hte u gasha ni a hkyi go aga e ze rai to jong nga sai, rai tim ma hkra go n lu ahpu shapro kau nga ai, uro gata de ahkyi gatsing grai no kap nga ai.

  Ahkon a ganu go uro dai ko Ahkon a gawa singga wa na nga nna shit ton ai lasa pali langai hpe pali numhtan ko nna “Sot” nga hkra gang sho la nna, shingnoi singga ko jinghpa hpa ai zon di hkra jinghpa hpa ton nu ai. Shi go ya hte mare na hpa mung la chye la ai Chyazen Ko hpe Ahkon shana yup yang jit tat tat re hpe wa shabong mung tam jo yu, gashung nna rai do ngu shani yup-ra nba hpe jan mahkon she rim bang hkra hkra di lam shalum ton nna shayup yu tim ajit sha abyep nga ai ngu sa tsun dan yang, Chyazen Ko go: “He, Ahkon a ganu e, hka hku de uro ko wan mahtong bang nna, Ahkon hpe shagun nna n shachyut yu ndai wa rai?” Nga ahpoi in hkap ngu dan nna, Ahkon a ganu go: “Mai a ni rang Chyazen Ko?” Ngu san u ai.

  “She mai lo!” Chyazen Ko grai rai dum ai zon rai let tsun u ai. “Nang nye ga n kam yang go wa chyam yu su le e!”

  “E Chyazen Ko rang, ngai sha Ahkon go gaya la ai hte matse la ai hte re wa, uro go ganang sa kam gun gagat ya na lo e.”Ahkon a ganu tsun ai.

  “Ahkon a ganu mana e, masha ni go dai gaya pot pot kau shangun jang she ajit n byep mat ai da le e, singtsi sha wa ningsha jan shade chye gaya chye pot nga yang, akam sha no rai re nga ai, masha ni go dai ajit byep ai ni hpe galang mi shingdi gaya pot pot kau shangun jang she ya hpang de gaya mat nna ajit n byep mat ai she re go, nang n kam yang go she wa chyam yu u e, hkrak sha mai mat na ra ai.”

  Ahkon a ganu a na hta Chyazen Ko tsun ai ga ni pa pa no rong nga ai, shingrai, shi go uro ko jinghpa shakap ton nna, majan ong ai ni a ong dang nsam sam lang nna nhku de wan mahtong bai hta mat wa sai.

  Ahkon go ganu wan hkut mong mong re wan mahtong hpe uro ko sa bang ai hpe nhpa wa sa galip sat nu ai kun ngu yu yu na matu gagat hkrat wa yang she, Ahkon a ganu go Ahkon hpe arai bong bang ton ai alit hta sharot shagun ai zon di uro hta shagun dat u ai. Ahkon go nu ndai go mana wa sai rai kun, ngai hpe me ning re uhkyi gaman man san ai uro hta shagun ai go, uro ko wan mahtong bai bang re go, nan mana mat jo sai nga myit let: “Hpa rai ngai hpe uro shagun ai re e!” Nga maron let pali jinghpa malan jakrat kau ya nna hprong mat wa nu ai. Ahkon a ganu go majon nchyi ngu hkan shaga la nna, uro gun shangun nna hka hku de shachyut kau dat jang Ahkon shana ajit nbyep sai nga asong she bai asong di jang, Ahkon go myit n pyo dik let ganu hta shagun ai uro hpe n malan jahkrat kau ya nu ai. Ahkon go uro hta wan mahtong lahkong hpe n-gu adang mi dang gun ai zon she nga mat sai, ganu go shi a hpang ko “Gagat u, lau gagat u lo!” Nga hkan she hkan shachyut nga tim, Ahkon go madat ya ai n rai, lapop a nta gun gangai hpa hpa she rai mat nu ai. Tsom mari hka singkrang gata ko gangai du ai hte, hka singkrang gata hku galang mi bat di gayin la ai hpang, Ahkon a ganu go: “Ya nta de nhtang wa saga!” Nga tsun dat ai hte, A- hkon go ganu a man ko uro wa malan ja- hkrat kau da ya nna nta de ahkum singgu hprong awui mat wa nna, labu palong hta uhkyi kap jo sai ngu ma ma ro galai kau nu ai.

  Dai shaloi manap ja jan go shani rai mat wa sai rai nna, uro ko na wan mahtong lahkong go ajan shingkang e shingrau nna, chyi nga tim, tsit mang tsit mang re sha she mu mat sai. Ahkon a ganu go uro ko no bang ton yang uro chyi hkru wa na tai nna, wan mahtong sho lang, uro hta lang rai ta maga mi de lama ma lang nna nta de bai nhtang wa nu ai. Shi hkrai sha Chyazen Ko tsun yang go uro hpe nta du hkra bai gun nhtang wa shangun she nga ai wa, ya ma yau ndai nlo ga ko me uro gabai kau da nna me ahprong mat wa ai go, he ganing nga tim hpa n tai mat na sai ngu myit let, Ahkon hpe aga shaga n madat ai nga matsa let nta de wa nu ai.

  Dai shana yup wa na shong e, Ahkon a ganu go, Ahkon hpe ajit sa ji kau nna yup shangun u ai.

  Ahkon a yupmang de ajit ji mayu yu ai wa ganang mi ji dat sana ngu dung bang wa yang mung, masha chyu nga nga la la rai nna, tsom mari sha nam gachyi mi tu ai ko du yang, ang sha-a sha masha n nga nna, shi go shanglot lu ai zon nga hkra ahpre ngu ji dat nu ai. Ajit ji magang shi a hkum gahpa npu ko du hkra lum wa nna dum dat yang, ajit jit go gahpa npu ko du hkra madi hpun -yang jong nga sai.

  Ajit bai hte ji bang kau nna Ahkon a ganu go...