Hpungtang hpaji ginra景颇科普

Luihkri hkai sha hpaji

种柠檬知识(连载)

时间:2018-10-18 10:10:51 来源:德宏团结报

  (Shata 10 nhtoi 17 ya na do)

  Lamu hpe yu ngu ai go, marang htu na shong hte marang htu nga yang namhpun n mai dat bang ai, marang htu lai ai hpang lawan wan dat bang na. Marang htu ai lado hta go namhpun chyahkro dat bang na, hkunhkro ai lado hta go namhpun ntsin jo bang na, marang nau htu nau hkunhkro ai rai jang go, tun lawan ai bo dat namhpun dat bang na, shing n rai alap ko namhpun ntsi gat bun na.

  Yi hpe yu ngu ai go, aga a masa hpe yu na, ga shadon: Nau gitnai ai aga rai jang, namhpun lo lo di sung sung dat bang ai hpe madung dat nna, ntsa lam yang gaji gajo sha dat bang na. Zaibru rong ai yi ko rai jang, hka makop n-gun hte namhpun makop n-gun n byin ai majo, loi shau shau sha di gade n na yang bai dat bang bang di na, alap ko mung no gat bun na.

  Ahpun hpe yu ngu ai go, ahpun ai hpan amyu, ahpun yup chyalang ten, ahpun a asak, ahpun a tu masa, asi si masa re ni hpe yu ra nga ai. Asi lo nna nau n tu tsom ai namsi hpun hpe go, namhpun lo dat bang na, asi nau n si nna grai wum tsom ai namsi hpun hpe go, namhpun loi shau sha dat bang na.

  Asi garai n si ai hpun gaji ko namhpun dat bang na lam. Asi garai n si ai hpun hpe nam- hpun dat bang ai go, ahpun lawan gaba wa nna apu lawan pu asi lawan si na matu rai nga ai. Ndai zon re hpun gaji ni hpe go, namhpun loi shau shau sha di gade n na yang bai dat bang bang di na, mayu e go htingra lado maku ku wa ai ko nna shata 9 shagong laman hta maku bai ku jat wa ai shaloi, shata mi daram din jang galang mi dat bang na, ndai lang dat bang na namhpun go yat hkut sai wa- hkyi namhpun ko ahka pau bang nna jo bang na, hpun la- ngai mi ko namhpun ntsi gyin 4- 6 daram jo bang na. Htingra lado, Yi-nam lado, mangai lado re ndai lado 3 hta maku ku jat wa ai shaloi, namhpun ntsin ko 0.5%-1% re Nyau su bai pau bang nna jo bang na, shaloi she maku nnan ni grai ku tsom ai.

  Asi si sai luihkri hpun ko namhpun dat bang na lam. Ndai lang go asi si sai luihkri hpun lahkying hte apu pu asi si na matu akyu namshum jat ya ai rai nga ai, shaloi she asi grau si tsom nna, ahpun a asak mung sharen ya lu ai. Dai majo, ndai lang go asi gaba wa na hte asi di la kau na matu namhpun loi lo loi sung ai hku dat bang ra ai, dai hta n-ga apu pu na shong hte asi ngang na matu mung loi no dat bang ya ra ai. Mayu e go shaning nnan do hta loi shau dat bang nna, shaning hpang do hta loi lo di bai dat bang na.

  (7)Namhpun dat bang yang sadi ra ai lam.

  Tu tsom ai luihkri hpun go namhpun mung grau ra gadon nga ai, grau nna go Lin, Gya re namhpun a shadang go gaga hpan luihkri hpun ni hta grau lo hkra bang ra nga ai, dai majo namhpun dat bang yang lawu na lam ni grai sadi ra nga ai:

  ①Lakying alap majoi tu gaja mat ai hpe maja ra ai. Lui- hkri hpun go tu prut lawan nna lakying grai lo grai galu wa chye ai, dai majo namhpun dat aten hte namhpun dat bang shadang hpe grai chye sadi sharam ra nga ai. Hpun gaji hpe yi-nam lado shang wa ten hta namhpun nau dat shalo kau jang, grai tu gaja wa ai, grau nna go tun lawan ai dat namhpun dat shalo kau jang majoi she tu marong gaja jan mat ai.

  ②Hpun gaji ni ko Lin, Gya re namhpun ni loi dat bang ya ra ai, shaloi she apu lawan pran nna asi lawan si ai. Ya yang namsi hpun ko Tan fui lo dat bang ai majo, apu lawan n pran asi si hpang hkrat rai nga ai. Hpun gaji ni apu pu asi si wa na shong shaning ko nna Tan fui a shadang loi shayom kau ya nna, Lin, Gya re namhpun loi dat bang ya ra ai, shaloi she apu lawan pran nna asi lawan si wa ai.

  ③Asi si sai luihkri hpun ni ko mung Lin, Gya re namhpun loi dat bang ya ra ai. Tsun shabra ai ko nna chye lu yang, luihkri hpun ko bang ra si Lin, Gya re namhpun a bang shadang go, gaga hpan luidui hpun ni hta 20%-50% daram lo jan ra ai, rai yang ta tut hkai sa wa ai ko Tan fui a bang shadang grau lo nna, Lin, Gya re namhpun a bang shadang go grau nyem nga ai, ndai zon re ladat go luihkri hpun asi si tsom na lam hta grai wa-hkye hkra nga ai.

  ④Mangai lado hta nam- hpun dat bang yang hpang nau n mai hkrat ai. Asi si tsom ai luihkri hpun go, shata 7-8 daram hta maku bai ku lu sai, dai majo, mangai lado hta namhpun dat bang yang hpang nau n mai hkrat ai, hpang nau hkrat jang, maku ku ai lam hpang hkrat mat nna asi nau n si mat ai.

  ⑤Gyona hkrat ai shra hkan rai jang, nshung lado hta wahkyi namhpun sung sung dat bang ra ai. Ndai hku lu galo yang she, wahkyi namhpun a salu nsa ni ga shan hpe shalum ya lu ai, shaloi go aru gatsi chyalang hkra nna alap run hkrat mat ai lam hpe lu htang maja kau nga ai.

  ⑥Bum yi rai jang yi ga-ang hkan namhpun shatai mai ai bo hkai nmai ni lo lo hkai shatut ton ya ra ai, shaloi she luihkri hpun tu gaba lawan nga ai. Yinnan ga na luihkri yi lo malong go ga hkye hkrai re majo, ga sau nau n rong nga ai, dai majo, namhpun shatai mai ai bo hkai nmai lo lo hkai ton ra ai. Ga shadon: Htingra lado hta rai jang lasi, ga lasi re ni hkai na; Mangai lado hta rai jang sandu, hkanhpang re lasi jahkai ni lo hkai na, hkai nmai ndai ni a hpunlap ni go namhpun mai shatai nga ai.(Bai matut hti ga)Gale ai Zinghtung Ma Sam